หลังฉีดโบท็อกซ์ หากปฏิบัติตัวไม่ถูกต้อง อาจทำให้ตัวยาสลายเร็วกว่าปกติ กระจายไปยังจุดที่ไม่ต้องการ หรือเกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ได้ โดยปกติโบท็อกซ์จะอยู่ได้นาน 4-6 เดือน แต่หากคุณดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ก็สามารถยืดอายุของโบท็อกซ์ให้อยู่ได้นานขึ้น
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับข้อปฏิบัติและข้อห้ามสำคัญ หลังฉีดโบท็อกซ์ พร้อมเคล็ดลับจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่า
ทันทีหลังฉีดเสร็จ (0-30 นาที)
หลังฉีดโบท็อกซ์ทันทีในแต่ละจุด ควรรีบขยับเกร็งกล้ามเนื้อที่ฉีดทันที 1-2 ครั้ง เพื่อให้ตัวยาดูดซึมเข้าไปในเซลล์ประสาทได้ดีขึ้น จากนั้นควรบริหารกล้ามเนื้อทั้งหมดที่ฉีดต่อเนื่องเป็นเวลา 30 นาที เช่น:
- ฉีดกราม: เคี้ยวหมากฝรั่งหรือกัดฟัน
- ฉีดหน้าผาก: ยกคิ้วขึ้นลง
- ฉีดระหว่างคิ้ว: ขมวดคิ้ว
- ฉีดริ้วรอยรอบตา: ยิ้มกว้างและหลับตา
การบริหารกล้ามเนื้อในช่วงนี้จะช่วยให้ตัวยาโบท็อกซ์ถูกเซลล์ประสาทดูดเข้าไปให้มากที่สุด เหลือส่วนที่จะปลิวไปตามกระแสเลือดน้อยที่สุด
หลังฉีด 3 ชั่วโมงแรก
- หลังฉีดโบท็อกซ์ 3 ชั่วโมงแรกนี้ มีข้อสำคัญที่ต้องปฏิบัติ คือ
- งดนอนราบ เพราะการนอนราบอาจทำให้เลือดไหลเวียนมาที่ใบหน้ามากขึ้น ทำให้ตัวยากระจายไปยังจุดที่ไม่ต้องการได้ ควรนอนหนุนหมอนสูงอย่างน้อย 2 ใบ
- ไม่ควรประคบเย็น เพราะจะขัดขวางการดูดซึมของโบท็อกซ์เข้าเซลล์ประสาท
หลังฉีด 24 ชั่วโมง
หลังฉีดโบท็อกซ์ 24 ชั่วโมง
- ทาครีมบำรุงและแต่งหน้าได้ตามปกติ แต่ควรทาเบา ๆ ไม่กด ไม่ถูแรง
- ออกกำลังกายเบา ๆ ได้แล้ว แต่ยังไม่ควรออกกำลังกายหนัก ๆ จนเหงื่อออกมาก
- หากมีอาการบวมแดงหรือช้ำ สามารถประคบน้ำแข็งได้ใน 1-2 วันแรก
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วง 7-14 วันแรก
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรหลีกเลี่ยง
- ห้ามกด นวด หรือคลึงบริเวณที่ฉีด เป็นเวลา 7-14 วัน เพราะจะทำให้ตัวยากระจายไปยังกล้ามเนื้อข้างเคียงที่ไม่ต้องการ อาจเกิดผลข้างเคียง เช่น หนังตาตก ปากเบี้ยว
- งดทำหัตถการอื่นบนใบหน้า เช่น ทำคอร์สหน้า นวดหน้า หรือเลเซอร์ ควรรอ 2-4 สัปดาห์
- หลีกเลี่ยงความร้อนทุกชนิด
1. หลีกเลี่ยงความร้อนทุกชนิด
ความร้อนเจะเข้าไปสลายตัวยาให้หายไปได้เร็วขึ้น หลังฉีดโบท็อกซ์ 2 สัปดาห์แรกควรหลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อนจัด การอบซาวน่า อบไอน้ำ การตากแดด หรืออยู่ในที่ร้อนจัด หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ ควรทำให้น้อยที่สุดและไม่เกิน 48 ชั่วโมงหลังฉีด
2. งดทำหัตถการที่ใช้ความร้อน
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรงดทำหัตถการความงามที่ใช้ความร้อนลึกทุกชนิด เช่น RF (Radio Frequency) HIFU Thermage Ulthera หรือเลเซอร์ร้อนอื่น ๆ
ควรเว้นระยะอย่างน้อย 2 สัปดาห์ เพราะความร้อนจากหัตถการเหล่านี้จะทำให้โบท็อกซ์สลายตัวเร็วขึ้นและออกฤทธิ์ไม่เต็มที่
3. ห้ามกด นวด หรือสัมผัสใบหน้าบ่อย ๆ
การสัมผัสใบหน้าบ่อย ๆ หรือนวดคลึงใบหน้าบริเวณที่ฉีด อาจส่งผลให้ตัวยาไหลไปหยุดการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณอื่นที่ไม่ต้องการได้ หลังฉีดโบท็อกซ์ 7-14 วันแรก โดยไม่กด ไม่นวดบริเวณที่ฉีด ไม่นอนคว่ำทับหน้า ไม่ใช้แปรงทำความสะอาดหน้าแบบหมุน หรือแต่งหน้าเบา ๆ ไม่ถูแรง
4. งดสูบบุหรี่
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรงดสูบบุหรี่ เพราะนิโคตินในบุหรี่จะทำให้หลอดเลือดขยายตัว รบกวนการกระจายตัวของโบท็อกซ์ ลดประสิทธิภาพของโบท็อกซ์ และทำให้ริ้วรอยรอบปากกลับมาได้ง่าย หากฉีดเพื่อลดริ้วรอยบริเวณนี้
5. เลี่ยงการนอนราบและนอนตะแคง
หลังฉีดโบท็อกซ์ 4 ชั่วโมงแรก ห้ามนอนราบหรือนอนตะแคง เพราะอาจทำให้ใบหน้าอยู่ต่ำกว่าระดับหัวใจ เลือดไหลเวียนมาที่ใบหน้ามากขึ้น ตัวยาไหลกระจายไปสู่กล้ามเนื้อมัดอื่นที่ไม่ต้องการ เกิดผลข้างเคียง เช่น หนังตาตก ปากเบี้ยว ควรนอนหนุนหมอนสูงอย่างน้อย 2 ใบ เพื่อให้ศีรษะอยู่ในตำแหน่งที่สูงกว่าหน้าอก
6. หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรงดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นเวลา 2 สัปดาห์ เพราะแอลกอฮอล์ทำให้เส้นเลือดขยายตัว รบกวนการกระจายตัวของโบท็อกซ์ ลดการแข็งตัวของเลือด ทำให้เกิดรอยช้ำได้ง่าย แผลจากรอยเข็มสมานตัวช้าลง และขับธาตุสังกะสี (Zinc) ออกจากร่างกาย ซึ่งเป็นแร่ธาตุที่ช่วยให้โบท็อกซ์ออกฤทธิ์ได้ดีขึ้น
7. งดการออกกำลังกายหนัก
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรงดออกกำลังกายหนัก ๆ อย่างน้อย 24-48 ชั่วโมง เพราะการออกกำลังกายหนักทำให้ร่างกายร้อน เพิ่มการไหลเวียนของเลือด ทำให้โบท็อกซ์สลายเร็วขึ้น หลังจากนั้นสามารถออกกำลังกายได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงความร้อนมาก ๆ เท่าที่ทำได้
อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง (2 สัปดาห์แรก)
1. เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น เหล้า เบียร์ ไวน์ หรือน้ำหมัก เพราะจะทำให้เส้นเลือดขยายตัว รบกวนการทำงานของโบท็อกซ์ และทำให้บวมช้ำได้ง่าย
2. อาหารหน้าเตาร้อน
ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ต้องนั่งหน้าเตาร้อน เช่น
- หมูกระทะ
- ชาบู
- ปิ้งย่างเกาหลี
- บาร์บีคิว
เพราะความร้อนจากเตาไฟอาจทำให้ตัวยาโบท็อกซ์สลายไปได้
3. อาหารเผ็ดจัด
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรหลีกเลี่ยงอาหารเผ็ดมาก ๆ เช่น
- ยำ
- ส้มตำ
- แกงเผ็ด
- อาหารที่ใส่พริกจำนวนมาก
เพราะจะทำให้ร่างกายขับเหงื่อ น้ำมูก น้ำตา เสี่ยงต่อการสัมผัสโดนรอยแผลเข็ม และอาจติดเชื้อได้
4. อาหารหมักดอง
ควรหลีกเลี่ยงอาหารหมักดองต่าง ๆ เช่น
- ปลาร้า
- หน่อไม้ดอง
- มะม่วงดอง
- กิมจิ
เพราะมีแนวโน้มในการปนเปื้อนของเชื้อโรค แบคทีเรีย และมีสารที่ทำให้เส้นเลือดขยายตัว ซึ่งอาจทำให้เกิดการอักเสบได้
5. เครื่องดื่มและอาหารที่มีคาเฟอีนสูง
แม้กาแฟปริมาณปกติจะดื่มได้ แต่หลังฉีดโบท็อกซ์ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูงมาก ๆ เช่น
- กาแฟเข้มข้น
- เครื่องดื่มชูกำลัง
- ชาเข้มข้น
ยาที่ห้ามรับประทาน (1-2 สัปดาห์)
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรหลีกเลี่ยงยาและอาหารเสริมดังนี้
1. กลุ่มยาที่ลดการแข็งตัวของเลือด
- วิตามิน E (Vitamin E)
- น้ำมันตับปลา (Fish Oil)
- น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรส (Evening Primrose)
- แอสไพริน (Aspirin)
- ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen)
- นาพรอกเซน (Naproxen)
ยาเหล่านี้อาจทำให้เลือดหยุดไหลได้ช้า และเกิดรอยช้ำบริเวณผิวหนังที่ฉีด
2. สมุนไพรและอาหารเสริม
- ขิง
- ข่า
- ตะไคร้
- กระเทียม
- โสม
- สารสกัดจากใบแปะก๊วย (Ginkgo)
สมุนไพรเหล่านี้จะทำให้ร่างกายรู้สึกร้อน ง่ายต่อการเกิดอาการบวมช้ำ
3. ยาที่ควรระวัง
หลังฉีดโบท็อกซ์ ถ้าจะรับประทานยาอื่น ๆ เพิ่ม ควรแจ้งแพทย์ที่จ่ายยาว่าเพิ่งฉีดโบท็อกซ์มา โดยเฉพาะ
- ยาปฏิชีวนะบางชนิด (เช่น Aminoglycosides)
- ยาคลายกล้ามเนื้อ
- ยาแก้แพ้บางชนิด
- ยานอนหลับ
อาหารที่แนะนำให้รับประทาน
หลังฉีดโบท็อกซ์ ควรรับประทานอาหารที่มีแร่ธาตุสังกะสี (Zinc) เพราะจะช่วยให้โบท็อกซ์ออกฤทธิ์ได้ดีขึ้นและอยู่ได้นานขึ้น เช่น
- เนื้อสัตว์
- อาหารทะเล (โดยเฉพาะหอยนางรม)
- ตับ
- ไข่แดง
- ถั่วต่าง ๆ
สรุป
การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม หลังฉีดโบท็อกซ์ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผลลัพธ์ที่จะได้รับ โดยช่วงเวลา 24 ชั่วโมงแรกถือเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด คุณควรขยับกล้ามเนื้อที่ฉีดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 30 นาที และงดนอนราบอย่างน้อย 3 ชั่วโมง นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงความร้อนทุกชนิด ไม่กดนวดหน้า งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และอาหารหน้าเตาร้อนเป็นเวลา 2 สัปดาห์แรก รวมถึงหลีกเลี่ยงยาที่ลดการแข็งตัวของเลือดและสมุนไพรต่างๆ
เพื่อให้ผลลัพธ์หลังฉีดโบท็อกซ์อยู่ได้นานกว่าปกติ ควรเสริมแร่ธาตุสังกะสี เปลี่ยนนิสัยการใช้กล้ามเนื้อในจุดที่ฉีดให้น้อยลง และฉีดต่อเนื่องทุก 4-6 เดือน การปฏิบัติตามคำแนะนำเหล่านี้อย่างเคร่งครัดจะช่วยให้โบท็อกซ์อยู่ได้นานถึง 6 เดือนหรือมากกว่านั้น และที่สำคัญควรเลือกคลินิกที่มีมาตรฐาน ใช้โบท็อกซ์แท้ และมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ หากมีข้อสงสัยหรือเกิดผลข้างเคียงควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อความปลอดภัยและผลลัพธ์ที่ดี
About The Author
